scroll top
Tin này thuộc chuyên mục: Tin tức & Sự kiện
Tổng quan về tỉnh Tochigi - Tochigi có đáng sống không?
04/03/2026
1057
Đừng chỉ nhìn Tochigi như 1 tỉnh công nghiệp vì nơi đây có nhiều điều thú vị hơn bạn nghĩ. Hãy cùng khám phá tổng quan về tỉnh Tochigi ngay nào!

Tóm tắt ý chính

  • Tochigi là tỉnh nhất vùng Kanto với diện tích 6.408 km². Miền nam là đồng bằng rộng lớn tập trung dân cư và công nghiệp, miền bắc là vùng núi cao với Nikko UNESCO và các onsen nổi tiếng.
  • Là trung tâm công nghiệp hàng đầu Nhật Bản với ngành sản xuất chiếm 36,6% GDP (xếp thứ 2 toàn quốc).
  • Cấu trúc kinh tế cân bằng và đa dạng, có cả công nghiệp công nghệ cao, nông nghiệp phát triển và du lịch mạnh.
  • Sở hữu di sản văn hóa và thiên nhiên phong phú như: Nikko là di sản UNESCO với đền Toshogu lộng lẫy, có 630 nguồn suối nước nóng, con đường cây tùng dài nhất thế giới,…

Khi nhắc đến các tỉnh công nghiệp mạnh của Nhật Bản, nhiều người nghĩ ngay đến Aichi với Toyota, hoặc Osaka với các tập đoàn điện tử khổng lồ. Nhưng ít ai biết rằng nằm cách Tokyo 100 km về phía bắc, có một tỉnh với tỷ trọng công nghiệp cao thứ 2 toàn Nhật Bản - đó là Tochigi.

Đây không chỉ là nơi sản xuất linh kiện ô tô, dược phẩm, và thiết bị hàng không vũ trụ hàng đầu, mà còn là nơi có Nikko - di sản UNESCO với đền thờ lộng lẫy nhất Nhật Bản, những khu suối nước nóng yên bình, và giống dâu tây ngon nhất cả nước.

Vậy Tochigi nằm ở đâu trong bản đồ Nhật Bản? Tại sao tỉnh này vừa là trung tâm công nghiệp lại vừa là điểm đến du lịch hàng đầu? Vai trò của Tochigi đối với nền kinh tế Nhật Bản như thế nào? Bạn hãy cùng Esuhai khám phá ngay tại bài viết này nhé!

 

 

Vị trí địa lý của tỉnh Tochigi

Vị trí trong bản đồ Nhật Bản

Tochigi là một trong 8 tỉnh nội địa không giáp biển của Nhật Bản, nằm trong vùng Kanto - trung tâm kinh tế và chính trị của cả nước. Nếu bạn đặt Tokyo làm trung tâm, Tochigi nằm ngay phía bắc cách 100 km, tương đương khoảng cách từ Hà Nội đến Hải Phòng.

Tochigi được bao quanh bởi 4 tỉnh:

  • Fukushima ở phía bắc
  • Gunma ở phía tây
  • Saitama ở phía nam
  • Ibaraki ở phía đông nam.

Vị trí này đặt Tochigi vào "vành đai công nghiệp Keihin" - khu vực công nghiệp lớn nhất Nhật Bản bao quanh thủ đô Tokyo.

Khoảng cách từ thủ phủ Utsunomiya đến các thành phố lớn khác rất thuận tiện: Tokyo 100 km (tàu Shinkansen 50 phút, cao tốc 1,5 giờ), Osaka 550 km (Shinkansen 3 giờ), Sapporo (Hokkaido) khoảng 1.000 km (máy bay 1,5 giờ). Đây là lợi thế cực kỳ lớn cho Tochigi như:

  • Thuận tiện trong giao thương, logistics, và tiếp cận thị trường lao động.
  • Chi phí vận chuyển hàng hóa từ Tochigi đến Tokyo thấp hơn, làm tăng tính cạnh tranh của các sản phẩm sản xuất tại đây.

 

 

Địa hình và đặc điểm tự nhiên

  • Tochigi có diện tích 6.408 km² (xếp thứ 20/47 tỉnh), nhưng là tỉnh lớn nhất trong vùng Kanto - rộng hơn cả Tokyo (2.194 km²), Kanagawa (2.416 km²), Saitama (3.798 km²), và Gunma (6.362 km²).
  • Dân số khoảng 1,9 triệu người, mật độ 296 người/km² - thoáng đãng hơn nhiều so với Tokyo (6.400 người/km²) hay Aichi (1.453 người/km²), nhưng vẫn đông hơn Hokkaido (62 người/km²).

➜ Điều này tạo ra sự cân bằng lý tưởng: đủ phát triển để có đầy đủ tiện ích hiện đại, nhưng không quá đông đúc hay ồn ào. Rất thích hợp cho những ai muốn một môi trường tốt để lập nghiệp nhưng lại không quá sầm uất xô bồ.

Địa hình Tochigi có sự phân chia rõ rệt giữa miền nam-đông và miền bắc-tây:

  • Phía nam và đông nam:
    • Có đồng bằng Kanto với đất phẳng màu mỡ, nơi tập trung 80% dân số và hầu hết các khu công nghiệp. Các thành phố lớn như Utsunomiya, Oyama, Ashikaga, Tochigi đều nằm ở khu vực này.
    • Đây là vùng lý tưởng cho phát triển công nghiệp và nông nghiệp với diện tích đất rộng, giao thông thuận lợi, và nguồn nước dồi dào từ các con sông chảy xuống từ miền núi.
  • Phía bắc và tây bắc:
    • Là vùng núi cao với những đỉnh trên 2.000 mét như núi Shirane (2.578m - cao nhất Kanto), núi Nantai (2.484m), và núi Nasudake (1.917m - núi lửa vẫn hoạt động).
    • Vùng núi này chiếm khoảng 20% diện tích Tochigi, được bảo vệ như Công viên Quốc gia Nikko và Oze - nơi có rừng nguyên sinh, thác nước hùng vĩ, hồ núi trong xanh, và hàng trăm nguồn suối nước nóng tự nhiên.
    • Ba con sông lớn - Kinugawa, Nakagawa, và Watarase - bắt nguồn từ những ngọn núi này, chảy qua đồng bằng Kanto rồi đổ ra Thái Bình Dương, mang theo nguồn nước ngọt dồi dào phục vụ nông nghiệp và công nghiệp.

Khoảng 55% diện tích Tochigi được phủ bởi rừng, điều này giúp Tochigi duy trì chất lượng không khí tốt và môi trường sống trong lành dù có công nghiệp phát triển mạnh. Tochigi cũng có 21% diện tích được chính phủ chỉ định là Công viên Thiên nhiên được bảo vệ, bao gồm Công viên Quốc gia Nikko, Công viên Quốc gia Oze, và 8 Công viên Tự nhiên cấp tỉnh.

 

 

Khí hậu và thời tiết

Tochigi có khí hậu ôn đới ẩm với bốn mùa rõ rệt, nhưng có sự khác biệt lớn giữa miền nam (đồng bằng) và miền bắc (vùng núi):

  • Miền nam:
    • Có khí hậu gần giống Tokyo nhưng chênh lệch nhiệt độ giữa ngày và đêm lớn hơn do không giáp biển.
    • Mùa hè (tháng 6-9) nóng ẩm với nhiệt độ thường xuyên trên 30°C, có mưa dông vào buổi chiều.
    • Mùa đông (tháng 12-2) lạnh với nhiệt độ trung bình 3-5°C, thỉnh thoảng có tuyết nhẹ nhưng không nhiều như Hokkaido hay miền Bắc Nhật Bản.
  • Miền bắc (Nikko, Nasu):
    • Có khí hậu núi cao, mát mẻ quanh năm.
    • Mùa hè nhiệt độ chỉ khoảng 20-25°C - rất dễ chịu, là nơi người Tokyo lên trốn nóng.
    • Mùa đông tuyết rơi dày, nhiệt độ có thể xuống âm 5-10°C, tạo điều kiện lý tưởng cho trượt tuyết và tắm suối nước nóng ngoài trời trong tuyết - trải nghiệm tuyệt vời mà ít nơi có được.
    • Mùa thu (tháng 10-11) là mùa đẹp nhất trong năm với lá phong chuyển màu đỏ vàng rực rỡ, thu hút hàng triệu du khách đến Nikko và Nasu ngắm lá đỏ.

Tochigi không bị ảnh hưởng nặng bởi bão nhiệt đới vì nằm sâu trong đất liền, cũng không có động đất lớn thường xuyên như khu vực ven biển Thái Bình Dương. Tuy nhiên, do gần với Fukushima, sau thảm họa hạt nhân 2011, Tochigi có chịu ảnh hưởng về phóng xạ nhẹ trong thời gian ngắn, nhưng hiện nay đã hoàn toàn an toàn theo đánh giá của chính phủ Nhật và tổ chức quốc tế.

Nếu bạn quan tâm và muốn tìm hiểu đầy đủ về Tochigi, từ môi trường sống, văn hóa cho đến cơ hội việc làm thì hãy đến ngay với bài viết Cẩm nang về tỉnh Tochigi A-Z: Văn hóa, cuộc sống & cơ hội việc làm

 

Vai trò của Tochigi đối với kinh tế Nhật Bản

Tochigi - "The Prefecture of Monozukuri"

Tochigi được gọi là "The Prefecture of Monozukuri" (tỉnh của ngành sản xuất), và con số thống kê khẳng định điều này:

  • Ngành sản xuất chiếm 36,6% tổng sản lượng kinh tế của tỉnh - xếp thứ 2 cao nhất trong 47 tỉnh của Nhật Bản, chỉ sau Shizuoka (38,1%) và cao hơn cả Aichi (35%). Đây là tỷ lệ cực kỳ cao, cho thấy Tochigi không phải là tỉnh công nghiệp thông thường mà là một trong những trung tâm sản xuất quan trọng nhất của Nhật Bản.
  • Giá trị hàng hóa sản xuất đạt 9,2 nghìn tỷ Yên mỗi năm (khoảng 82 tỷ USD), xếp thứ 12 trong số 47 tỉnh.
  • Thu nhập bình quân đầu người đạt 4,8 triệu Yên/năm - thuộc nhóm cao nhất cả nước. Con số này phản ánh năng suất lao động cao và cấu trúc kinh tế hiện đại của Tochigi.

 

 

Cấu trúc công nghiệp đa dạng và cân bằng

Điểm đặc biệt của Tochigi là cấu trúc công nghiệp cực kỳ đa dạng, không phụ thuộc quá nhiều vào một ngành duy nhất như một số tỉnh khác. Sản phẩm chính theo thứ tự giá trị là:

  1. Linh kiện ô tô & phụ tùng: Chiếm thị phần lớn nhất. Tochigi sản xuất động cơ, hộp số, hệ thống phanh, hệ thống lái, bộ truyền động cho các hãng xe lớn của Nhật Bản và thế giới. Nhiều nhà máy của các nhà cung cấp tier 1 và tier 2 cho Toyota, Nissan, Honda đặt tại Tochigi.
  2. Ô tô hoàn chỉnh: Tochigi có một số nhà máy lắp ráp ô tô hoàn chỉnh, tuy không nhiều như Aichi nhưng vẫn đóng vai trò quan trọng trong chuỗi cung ứng ô tô Nhật Bản.
  3. Dược phẩm & Thiết bị y tế: Đây là ngành đặc trưng và là điểm mạnh riêng của Tochigi vì là một trong những tỉnh dẫn đầu toàn quốc về sản xuất dược phẩm và thiết bị y tế. Có nhiều nhà máy sản xuất thuốc kháng sinh, vitamin, thuốc điều trị ung thư, và thiết bị y tế công nghệ cao.
  4. Hàng không vũ trụ: Tochigi xếp trong top các tỉnh về số lượng doanh nghiệp và khối lượng sản phẩm trong ngành hàng không vũ trụ, sản xuất các bộ phận máy bay (thân máy bay, cánh, động cơ), linh kiện vệ tinh, và thiết bị hàng không vũ trụ khác.
  5. Điện tử & Thiết bị thông tin: Sản xuất tivi, radio, thiết bị thông tin không dây, linh kiện điện tử, cảm biến, và màn hình. Tochigi có nhiều nhà máy của các tập đoàn điện tử lớn.
  6. Thực phẩm & Đồ uống: Tochigi có các nhà máy lớn của KAGOME (sản phẩm cà chua), Suntory (rượu và đồ uống), MORINAGA (bánh kẹo và sữa). Chính phủ tỉnh đang thúc đẩy dự án "Food Valley Tochigi" nhằm phát triển toàn diện chuỗi giá trị thực phẩm từ nông nghiệp đến chế biến và phân phối.

Sự đa dạng này giúp Tochigi không bị ảnh hưởng quá nặng khi một ngành gặp khó khăn. Ví dụ, khi ngành ô tô suy giảm trong khủng hoảng kinh tế, ngành dược phẩm vẫn tăng trưởng ổn định vì nhu cầu y tế luôn tồn tại.

 

 

Nông nghiệp - Thế mạnh song hành cùng công nghiệp

Mặc dù công nghiệp chiếm tỷ trọng lớn, nông nghiệp vẫn là một trụ cột quan trọng vì Tochigi luôn nổi tiếng với một số sản phẩm nông nghiệp đứng đầu cả nước như:

  • Dâu tây: Tochigi là tỉnh sản xuất dâu tây lớn nhất Nhật Bản. Giống dâu Tochiotome được đặt tên theo tỉnh này, nổi tiếng với vị ngọt thanh, hình dáng đẹp, màu đỏ tươi đều. Dâu tây Tochigi được bán khắp Nhật Bản với giá cao và xuất khẩu sang Trung Quốc, Hong Kong, Singapore.
  • Kanpyo (bầu khô): Tochigi chiếm 90% sản lượng kanpyō cả nước. Đây là sản phẩm độc đáo được làm từ quả bầu yūgao, cắt thành dải mỏng rồi phơi khô. Kanpyō được dùng phổ biến trong sushi cuộn và các món truyền thống. Tochigi giữ vai trò độc tôn trong việc cung cấp sản phẩm này cho toàn Nhật Bản.
  • Lúa gạo: Mặc dù không nổi bật nhưng Tochigi vẫn sản xuất đủ lúa gạo chất lượng cao phục vụ nội địa.
  • Chăn nuôi: Bò thịt (Tochigi Wagyu), bò sữa, và gia cầm cũng phát triển.

Nông nghiệp Tochigi có lợi thế lớn nhờ đất đai màu mỡ, nguồn nước dồi dào từ các sông suối, và khí hậu ôn hòa phù hợp nhiều loại cây trồng. Việc gần Tokyo cũng giúp nông sản Tochigi có thị trường tiêu thụ lớn ngay gần, giảm chi phí vận chuyển và đảm bảo độ tươi.

Vị trí trong "Vành đai công nghiệp Keihin"

Bạn có biết là, từ những năm 1960, khi Tokyo bắt đầu quá tải với dân số và công nghiệp, chính phủ Nhật đã thúc đẩy chính sách di chuyển các nhà máy ra các tỉnh xung quanh để giảm áp lực cho thủ đô.

Tochigi, với vị trí chỉ 100 km từ Tokyo, đất rộng, giá rẻ, nguồn nước dồi dào, và giao thông thuận lợi (cao tốc Tohoku, tàu Shinkansen), đã trở thành điểm đến lý tưởng. Nhiều tập đoàn lớn như Canon, Komatsu, Bridgestone, và các nhà cung cấp linh kiện ô tô đã mở nhà máy tại Tochigi.

Việc này tạo hiệu ứng cụm, tức là khi một nhà máy lớn đến, các nhà cung cấp liên quan cũng di chuyển theo để giảm chi phí logistics, tạo thành chuỗi cung ứng hoàn chỉnh.

➜ Tochigi dần trở thành một phần không thể thiếu của "Vành đai công nghiệp Keihin" - khu vực công nghiệp lớn nhất Nhật Bản bao quanh Tokyo, bao gồm Tokyo, Kanagawa, Saitama, Chiba, Ibaraki, Gunma, và Tochigi.

Vai trò của Tochigi trong vành đai này là cung cấp đất rộng cho các nhà máy lớn (điều mà Tokyo không thể có), nguồn nhân lực chất lượng với chi phí thấp hơn Tokyo, và vị trí logistics thuận lợi để vận chuyển sản phẩm đến Tokyo, cảng Yokohama (Kanagawa), hoặc sân bay Narita (Chiba) trong vòng 1-2 giờ.

 

 

Tochigi có rất nhiều điều thú vị phải không nào? Nếu yêu thích, bạn có thể khám phá thêm về Văn hóa & đời sống tại tỉnh Tochigi

 

Tochigi nổi tiếng về những gì?

Thiên nhiên hùng vĩ và suối nước nóng

  • Công viên Quốc gia Nikko là một trong những công viên quốc gia lâu đời nhất Nhật Bản (thành lập 1934), diện tích hơn 1.400 km², bao gồm các ngọn núi cao, thác nước, hồ núi, và rừng nguyên sinh, nổi bật là:
    • Núi Nantai (2.484m) là núi linh thiêng được thờ phụng, leo lên đỉnh có thể nhìn toàn cảnh hồ Chuzenji và vùng Nikko rộng lớn.
    • Thác Kegon cao 97m là một trong ba thác nước đẹp nhất Nhật Bản, đẹp nhất là vào mùa thu khi khung cảnh được bao quanh bởi rừng lá đỏ.
    • Hồ Chuzenji ở độ cao 1.269m được hình thành từ núi lửa cách đây 20.000 năm, là điểm nghỉ dưỡng yêu thích của người Tokyo từ thời Minh Trị.
  • Con đường Irohazaka nối Nikko với hồ Chuzenji có 48 khúc cua liên tiếp (đại diện cho 48 chữ cái trong bảng chữ cái Nhật cổ), là một trong những con đường ngoằn ngoèo đẹp nhất Nhật Bản để ngắm lá đỏ mùa thu. Lái xe qua đây vào cuối tháng 10 là trải nghiệm không thể quên.
  • Con đường Cây tùng Nikko dài 35 km được trồng khoảng 13.000 cây tùng Nhật Bản cổ thụ 400 năm tuổi, được Guinness ghi nhận là con đường có hàng cây dài nhất thế giới.
  • Khu nghỉ dưỡng Nasu ở phía bắc Tochigi là một trong những khu cao nguyên hàng đầu Nhật Bản, nơi có biệt thự của hoàng gia Nhật Bản. Nasu có hơn 100 nguồn suối nước nóng tự nhiên với nhiệt độ và thành phần khoáng chất khác nhau, phù hợp với nhiều mục đích trị liệu khác nhau.
  • Kinugawa Onsen và Shiobara Onsen là hai khu suối nước nóng nổi tiếng khác, thu hút hàng triệu du khách mỗi năm. Tochigi tự hào có khoảng 630 nguồn suối nước nóng tự nhiên - con số lớn hơn nhiều tỉnh khác.

 

 

Văn hóa và đặc sản

  • Utsunomiya - Thủ đô Gyoza Nhật Bản: Gyoza (há cảo Nhật Bản) ở Utsunomiya nổi tiếng khắp cả nước, thành phố này có hơn 200 quán gyoza chuyên nghiệp và hàng nghìn quán ăn phục vụ gyoza.
  • Mỗi năm Utsunomiya còn tổ chức lễ hội dành riêng cho món Gyoza này thu hút hàng chục nghìn người đến tham dự.
  • Làng gốm Mashiko là thị trấn nhỏ nhưng lại nổi tiếng toàn cầu về nghệ thuật gốm sứ. Gốm Mashiko có vẻ mộc mạc, giản dị, nhưng chứa đựng triết lý sâu sắc về vẻ đẹp của sự không hoàn hảo và tự nhiên.
  • Hai lần mỗi năm (tháng 5 và 11) có lễ hội gốm lớn với hàng trăm gian hàng, thu hút hàng chục nghìn người yêu gốm từ khắp thế giới.
  • Dâu tây Tochiotome: Giống dâu đặc trưng của Tochigi đã chiếm lĩnh thị trường Nhật Bản trong hơn 20 năm. Tochiotome có vị ngọt thanh cân bằng, không chua, hình dáng đẹp hình nón đều, màu đỏ tươi bắt mắt. Giá bán cao gấp 2-3 lần dâu tây thông thường nhưng vẫn bán hết vì chất lượng xuất sắc.

 

 

Di sản UNESCO Nikko - Biểu tượng lịch sử Nhật Bản

  • Nhắc đến Tochigi thì không thể không nhắc đến Nikko, có thể nói đây là niềm tự hào lớn nhất của Tochigi và là một trong những di sản UNESCO nổi tiếng nhất Nhật Bản.
  • Nơi đây có đền thờ Toshogu với kiến trúc cực kỳ công phu và xa hoa để thờ và tôn vinh Tokugawa Ieyasu - người thống nhất Nhật Bản và sáng lập triều đại Tokugawa cai trị 250 năm.
  • Khác với phong cách giản dị, mộc mạc của các đền thờ Shinto và chùa Phật giáo thông thường ở Nhật Bản, Toshogu được thiết kế theo phong cách lộng lẫy với hàng nghìn chi tiết chạm khắc tinh xảo, dát vàng, sơn son thếp vàng, ảnh hưởng từ nghệ thuật Trung Quốc.
  • Nổi tiếng nhất trong đền chính là bức tượng gỗ ba con khỉ "Mizaru, Kikazaru, Iwazaru" (không thấy điều xấu, không nghe điều xấu, không nói điều xấu) - đã trở thành biểu tượng văn hóa Nhật Bản và được sao chép khắp thế giới.
  • Nikko được UNESCO công nhận là Di sản Văn hóa Thế giới năm 1999, bao gồm 103 công trình kiến trúc tôn giáo (đền thờ, chùa, cổng, tháp) trải rộng trên diện tích rộng lớn trong rừng tùng cổ thụ.
  • Ngoài Toshogu, còn có đền Futarasan (thờ các vị thần núi), chùa Rinnoji (chùa Phật giáo lớn nhất Nikko), cầu Shinkyo (cầu đỏ nổi tiếng), và nhiều công trình khác.
  • Mỗi năm có hơn 2 triệu du khách từ khắp thế giới đến Nikko để tham quan du lịch - con số khổng lồ cho thấy tầm quan trọng của di sản này.

Nếu bạn cảm thấy đây là nơi phù hợp với mình, vậy thì hãy tìm hiểu ngay Cơ hội việc làm tại Tochigi cho lao động Việt Nam

 

 

Tochigi có phù hợp với bạn không?

Sau khi tìm hiểu về vị trí địa lý, vai trò kinh tế, và những điểm nổi bật của Tochigi, bạn có thể thấy đây là một tỉnh có sự cân bằng độc đáo giữa công nghiệp mạnh mẽ và văn hóa - thiên nhiên phong phú:

  • Tochigi không nổi bật nhất về một khía cạnh cụ thể nào, nhưng đây là tỉnh có sự kết hợp tốt nhất giữa nhiều yếu tố: thu nhập cao, vị trí thuận lợi gần Tokyo, môi trường sống tốt, và cơ hội để trải nghiệm văn hóa - du lịch Nhật Bản.
  • Tochigi mang đến cho bạn một cuộc sống cân bằng: làm việc chăm chỉ trong tuần tại các nhà máy công nghệ cao, học được kỹ năng kỹ thuật quý giá, kiếm được thu nhập tốt, rồi cuối tuần có thể lên Tokyo mua sắm xem phim, hoặc lên Nikko tắm suối nước nóng ngắm lá đỏ, hoặc ghé Utsunomiya ăn gyoza ngon nhất Nhật Bản.

Đây không phải lựa chọn hoàn hảo cho tất cả mọi người, nhưng là lựa chọn thực tế và hợp lý cho những ai muốn có cả thu nhập cao và chất lượng cuộc sống tốt trong một gói. Quyết định cuối cùng vẫn phụ thuộc vào bạn - nhưng hiểu rõ về Tochigi sẽ giúp bạn đưa ra quyết định sáng suốt hơn phải không nào?

 

Bạn có câu hỏi về Tochigi?

Nếu bạn đang cân nhắc và muốn tìm hiểu thêm về Tochigi cho kế hoạch tương lai, dù là để làm việc hay sinh sống lâu dài, đừng ngại liên hệ với chúng tôi. Esuhai với 20 năm kinh nghiệm về Nhật Bản sẵn sàng chia sẻ cùng bạn mọi thông tin chi tiết nhất.

✤ Đăng ký tư vấn miễn phí

✤ Facebook/Messenger

✤ Zalo Esuhai

✤ Hotline: +84 28 7779 6222

NHẬP EMAIL CỦA BẠN VÀO ĐÂY ĐỂ NHẬN BẢN TIN VỀ CÁC CHƯƠNG TRÌNH HỘI THẢO, CÁC THÔNG TIN, KINH NGHIỆM SỐNG, VĂN HÓA NHẬT BẢN TỪ ESUHAI.
tin cùng chuyên mục
chia sẻ của bạn về tin này

Tin mới